Ciekawostki o Konstytucji 3 maja: Korsyka, Fryderyk August i liberum veto...

2016-05-03
Ciekawostki o Konstytucji 3 maja: Korsyka, Fryderyk August i liberum veto...

konstytucja 3 majaWewnętrzne podziały, liczne wojny i I rozbiór sprawiły, że Polska zaczęła chylić się ku upadkowi. Osłabioną Ojczyznę miała uratować podpisana 3 maja 1791 roku na Zamku Królewskim w Warszawie konstytucja, która wywróciła ówczesną scenę polityczną do góry nogami. Przygotowaliśmy, krótkie zestawienie przypominające o zapomnianych faktach związanych z naszą konstytucją.

Pierwsza, druga, a może jednak trzecia?

Konstytucja 3 Maja jest powszechnie uważana za pierwszy tej rangi dokument uchwalony w Europie, a drugi na świecie. Oficjalnie numerem jeden jest Konstytucja Stanów Zjednoczonych z 1787 roku, jednak niektóre źródła przyznają palmę pierwszeństwa małej republice położonej na Starym Kontynencie. Blisko 40 lat przed podpisaniem konstytucji na Zamku Królewskim w Warszawie założona została Republika Korsyki, która już w pierwszym roku swojego istnienia uchwaliła Konstytucję Korsyki, jednak ze względu na krótki czas istnienia republiki (1755-1787) i wchłonięciu jej przez Francję informacja ta bardzo często jest pomijana.

Kto napisał Konstytucję 3 Maja?

Autorami najważniejszego wówczas dokumentu w Polsce byli ludzie zaliczani do elit, którym na sercu leżał los naszej Ojczyzny. Na ich czele stał ideolog polskiego oświecenia ksiądz Hugo Kołłątaj, czołowy działacz na Sejmie Wielkim Ignacy Potocki, marszałek Sejmu Czteroletniego Stanisław Małachowski, czołowy reformator ksiądz Stanisław Staszic i jak się później okazało ostatni król Polski Stanisław August Poniatowski.

Wróg mojego wroga, jest moim przyjacielem

Wraz z podpisaniem Konstytucji 3 Maja przestała obowiązywać na znanych do tej pory zasadach wolna elekcja. Panujący król Polski Stanisław August Poniatowski miał być ostatnim władcą wybranym przez szlachtę, po nim tron miał objąć książę saski Fryderyk August I, który miał założyć nową dynastię zasiadającą na tronie. Wybór członka dynastii Wettynów nie był przypadkowy. W myśl zasady wróg mojego wroga jest moim przyjacielem, Polska chciała się trwale połączyć z Sasami, aby wspólnie przeciwstawić się Rosji i pozostałym zaborcom. Ostatecznie Fryderyk August I został ogłoszony księciem Księstwa Warszawskiego blisko 20 lat później, ale wtedy sytuacja polityczna Polaków była już znacznie trudniejsza.

Veto!

Zniesienie Liberum Veto dającego szlachcie możliwość blokowania ustaw i postanowień podczas sejmików była, obok ograniczenia wolnej elekcji i wprowadzenia stałej armii utrzymywanej z podatków, kolejnym poważnym ciosem wymierzonym w szlachtę, której pozycja w kraju po podpisaniu konstytucji znacznie spadła. Niestety ostatecznie doprowadziło to do kolejnych podziałów i szybkiego obalenia postanowień z dokumentu, który był ostatnią szansą na uratowanie Polski.

Święto Narodowe

Już w dwa dni po uchwaleniu Konstytucji przez Sejm Wielki (1788-1792) dzień 3 maja uznano za święto narodowe, które później z powodu niewoli kraju zostało na długi czas zawieszone. Przywrócono je po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku. Po II wojnie światowej w roku 1946 władze komunistyczne zabroniły publicznego świętowania, a próby manifestacji były tłumione przez milicję. W 1951 roku święto zostało oficjalnie zniesione.

Od 1990 roku święto Konstytucji 3 Maja jest w Polsce świętem państwowym oraz dniem wolnym od pracy. Od 2007 roku jest również świętem narodowym Litwy.



"Kochajmy się"

"Brzmi Polonez Trzeciego Maja! - Skoczne dźwięki
Radością oddychają, radością słuch poją,
Dziewki chcą tańczyć, chłopcy w miejscu nie dostoją -
Lecz starców myśli z dźwiękiem w przeszłość się uniosły,
W owe lata szczęśliwe, gdy senat i posły
Po dniu Trzeciego Maja w ratuszowej sali
Zgodzonego z narodem króla fetowali;
Gdy przy tańcu śpiewano: "Wiwat Król kochany!
Wiwat Sejm, wiwat Naród, wiwat wszystkie Stany!"

Fragment księgi "Kochajmy się" z epopei narodowej
Adama Mickiewicza "Pan Tadeusz"
Pokaż więcej wpisów z Maj 2016
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel