1 Dywizja Pancerna w Normandii - 1944 r.

2016-06-17
1 Dywizja Pancerna w Normandii - 1944 r.

Polscy żołnierze ginęli na frontach wielu wojen, a ich groby rozsiane są po cmentarzach całego świata. Jednym z nich jest utworzony przez holenderską społeczność Polski Cmentarz Wojskowy w Bredzie, na którym pochowani zostali bohaterowie ofensywy w Normandii z 1944 roku - generał broni Stanisław Maczek i jego ludzie.

1 Dywizja Pancerna powstała na mocy rozkazu z dnia 25 lutego 1942 roku wydanego przez Naczelnego Wodza generała Władysława Sikorskiego. Na jej czele stanął ówczesny generał brygady Stanisław Maczek. Urodzony 31 marca 1892 roku, Maczek pierwsze wojskowe szlify zbierał w Armii Austro-Węgier, po odzyskaniu Niepodległości przeniósł się do Wojska Polskiego. Brał udział w wielu bitwach, co pozwoliło mu zdobywać kolejne awanse i odznaczenia. W 1939 roku jeszcze jako pułkownik brał udział w wojnie obronnej, pełniąc rolę dowódcy 10 Brygady Kawalerii Pancernej. Po zaciekłych walkach w rejonie Lwowa i wkroczeniu Rosjan został zmuszony do odwrotu.


Maczek przedostał się do Francji, gdzie objął szefostwo polskiego ośrodka wojskowego w Coëtquidan, a po kilku tygodniach został awansowany na generała brygady. Po ataku faszystowskich Niemiec na Francję Maczek bierze udział w wojnie obronnej, jednak ponownie zostaje zmuszony do odwrotu. We wrześniu 1940 roku ląduje w Wielkiej Brytanii gdzie najpierw zostaje dowódcą 2 Brygady Strzelców, która następnie zostaje przekształcona w 10 Brygadę Kawalerii Pancernej, którą dowodził w Polsce. W lutym 1942 roku na rozkaz generała Sikorskiego kierowana przez Maczka brygada przeszła kolejną transformację i dała początek 1 Dywizji Pancernej.

"Żołnierz polski bić się może o wolność wszystkich narodów
umiera tylko dla Polski"

gen. Stanisław Maczek

Licząca 15 tysięcy żołnierzy, 380 czołgów, 4000 pojazdów mechanicznych - 1 Dywizja Pancerna została skierowana do Szkocji, gdzie miała za zadanie chronić wybrzeże przed ewentualnym atakiem wojsk niemieckich. W między czasie stacjonujące w Galashiels, Gosford, Gullane, Duns, Lauder i Haddington polskie oddziały przechodziły kolejne szkolenia w celu podniesienia sprawności i skuteczności ataku. 19 marca 1944 roku - 1 Dywizja Pancerna została postawiona w stan gotowości, a niedługo potem polskich żołnierzy odwiedził generał Dwight David Eisenhower, który docenił przygotowania i zapewnił, że już niedługo nasi żołnierze będą mogli ruszyć do walki.

Pod koniec lipca rozpoczęło się przerzucanie dywizji do Francji, które zakończyło się 1 sierpnia. Kilka dni później biało-czerwona dywizja stała się częścią 1. Armii Kanadyjskiej, która rozpoczynała operację "Totalise". Akcja miała polegać na otoczeniu niemieckich oddziałów i zdławienie ich w dolinie pod Falaise. Niestety uderzenie, które zaplanował generał Bernard Law Montgomery przyniosło duże straty.


1 Dywizja Pancerna będąca głównym wykonawcą zadania straciła około 500 żołnierzy, a dwukrotnie więcej było rannych. Na domiar złego polskie oddziały straciły 80 czołgów. Mimo poniesienia dużych strat całą operację okrzyknięto sukcesem, głownie dlatego, że Polacy wzięli do niewoli 5 tysięcy jeńców i zniszczyli 55 niemieckich czołgów i 38 samochodów opancerzonych.

 

?Jesteśmy Wam, Polacy, głęboko wdzięczni za Wasz udział w wyzwoleniu nas. Nie zapomnimy tego nigdy.

My, Holendrzy, zawsze czuliśmy wielką sympatię dla Waszego Narodu?

burmistrz Bredy Bartholomeus W. T. Van Slobbe.

Na początku września 1. Dywizja Pancerna wkroczyła na teren Beneluksu, gdzie oswobadzała z rąk Niemców kolejne miasta. 29 października na celowniku ?pancerniaków? znalazła się Breda. Generał Maczek ze względu na spore znacznie miasta dla lokalnego transportu i starą zabudowę zdecydował się nie narażać go na zniszczenie.

Wiedząc o tym, że Niemcy przygotowują się do obrony miasta od strony zachodniej polski dowódca zdecydował się na podzielenie sił, którymi dysponował i uderzenie z dwóch stron. W walce bez ostrzału z artylerii i bombardowań zginęło 151 polskich żołnierzy, a kilkuset zostało rannych, szczęśliwie udało się uniknąć ofiar wśród ludności cywilnej.

Wdzięczni mieszkańcy Bredy powitali polskich żołnierzy jak bohaterów. Władze miasta zdecydowały się zorganizować defiladę na część polskich żołnierzy, ponadto cała dywizja zatrzymała się w mieście na zimę, gdzie była goszczona przez mieszkańców.

?Dziękujemy wam Polacy? mieszkańcy Bredy


Po zakończeniu II wojny światowej 1 Dywizja Pancerna weszli w skład alianckich sił okupacyjnych w północno-zachodniej części Niemiec, a miejsce generała Maczka w roli dowódcy zajął generał dywizji Klemens Rudnicki.

 

Polacy pełnili swoją służbę do połowy 1947 roku. W czerwcu zostali ponownie przerzuceni do Wielkiej Brytanii, gdzie padł rozkaz demobilizacji i po pięciu latach służby pierwsza polska dywizja pancerna została rozwiązana.

                                                                    
 
 

Pokaż więcej wpisów z Czerwiec 2016
Polecane
Koszulka Czarna KawaleriaKoszulka Czarna Kawaleria
58,50 zł65,00 zł
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel